Chào bạn, đây là nỗi băn khoăn rất chính đáng của nhiều khách hàng tham gia dòng sản phẩm bảo hiểm liên kết đơn vị (Unit-Linked Insurance) trong bối cảnh thị trường tài chính và trái phiếu doanh nghiệp có nhiều biến động.

Để giúp bạn an tâm và đưa ra quyết định phù hợp, chúng ta cùng phân tích chi tiết cơ chế vận hành và mức độ rủi ro:

1. Tiền của bạn trong Quỹ Trái phiếu được đầu tư vào đâu?

• Cơ cấu danh mục đầu tư khắt khe: Khác với nhà đầu tư cá nhân tự mua trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ, các quỹ liên kết đơn vị của Manulife được quản lý bởi đội ngũ chuyên gia thuộc Công ty Quản lý Quỹ Manulife Investment. Danh mục của Quỹ Trái phiếu thường ưu tiên tỷ trọng lớn vào Trái phiếu Chính phủ, Trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh, tiền gửi kỳ hạn tại các ngân hàng lớn và một phần Trái phiếu doanh nghiệp niêm yết có tài sản bảo đảm hoặc xếp hạng tín nhiệm cao.
• Quy định giám sát chặt chẽ: Luật Kinh doanh Bảo hiểm và Bộ Tài chính áp đặt hạn mức đầu tư rất nghiêm ngặt đối với tài sản của quỹ liên kết. Quỹ không được phép dồn vốn vào một doanh nghiệp đơn lẻ mà phải phân bổ đa dạng nhằm phân tán rủi ro tối đa.

2. Rủi ro mất trắng có xảy ra không?

• Với sản phẩm liên kết đơn vị, khách hàng là người thụ hưởng toàn bộ lợi nhuận nhưng cũng là người chịu rủi ro đầu tư (bảo hiểm không cam kết lãi suất cố định).
• Tuy nhiên, khả năng “mất trắng” là cực kỳ khó xảy ra. Ngay cả trong trường hợp xấu nhất là một doanh nghiệp trong danh mục gặp trục trặc dòng tiền, tỷ trọng của mã trái phiếu đó thường chỉ chiếm vài phần trăm trên tổng quy mô quỹ. Khi đó, Giá trị tài sản ròng trên một đơn vị quỹ (NAV/đơn vị) có thể sụt giảm tạm thời, chứ không thể khiến toàn bộ tài khoản về 0.
• Đặc biệt, phần quyền lợi bảo vệ nhân thọ và tai nạn/sức khỏe của bạn vẫn hoàn toàn duy trì hiệu lực độc lập, miễn là giá trị tài khoản hợp đồng còn đủ khấu trừ các khoản phí bảo hiểm rủi ro hàng tháng.

3. Bạn nên làm gì ở thời điểm hiện tại?

• Xem báo cáo hoạt động quỹ gần nhất: Bạn hãy đăng nhập vào cổng thông tin khách hàng (Manulife ManuConnect) để tải Báo cáo tài chính và Báo cáo thường niên của Quỹ Trái phiếu. Báo cáo này công khai top 5 – top 10 tài sản nắm giữ lớn nhất để bạn nắm rõ tiền của mình đang ở đâu.
• Tận dụng quyền hoán đổi quỹ (Fund Switching): Nếu khẩu vị rủi ro của bạn đã thay đổi và cảm thấy quá áp lực, Manulife cho phép bạn chuyển đổi linh hoạt một phần hoặc toàn bộ số đơn vị quỹ sang Quỹ Bảo toàn (chủ yếu gửi tiết kiệm ngân hàng lớn và trái phiếu chính phủ) thông qua app/website hoàn toàn miễn phí hoặc với mức phí rất thấp.
• Không nên hủy hợp đồng ngang xương: Hợp đồng mới được 3 năm, nếu bạn rút tiền hoặc hủy hợp đồng lúc này sẽ chịu phí hủy bỏ cao và mất đi giá trị bảo vệ cho gia đình trước các rủi ro sức khỏe, y tế.

Chào bạn, đây là tình huống kinh điển mà rất nhiều khách hàng gặp phải tại quầy giao dịch ngân hàng (kênh Bancassurance). Để bạn đưa ra quyết định sáng suốt nhất, chúng ta cần phân biệt rạch ròi bản chất giữa tiền gửi tiết kiệm ngân hàng và bảo hiểm nhân thọ liên kết đầu tư (Unit-Linked Insurance).

1. Bản chất sản phẩm và mục tiêu tài chính:

• Tiền gửi tiết kiệm Techcombank kỳ hạn 15 tháng: Là sản phẩm bảo toàn vốn tuyệt đối (trong hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi và cam kết trả gốc/lãi của ngân hàng). Bạn biết chính xác số tiền lãi nhận được khi đáo hạn và có thể tất toán lấy lại toàn bộ tiền gốc bất kỳ lúc nào (chỉ bị chuyển về lãi suất không kỳ hạn nếu rút trước hạn).
• Bảo hiểm liên kết đầu tư (Manulife hợp tác cùng ngân hàng): Bản chất cốt lõi là bảo vệ tài chính trước rủi ro tử vong, tai nạn, bệnh hiểm nghèo kết hợp với đầu tư vào các quỹ cổ phiếu/trái phiếu. Đây là công cụ tài chính dài hạn (thường từ 10 – 20 năm), hoàn toàn không phải là một sổ tiết kiệm lãi suất cao ngắn hạn.

2. Rủi ro mất vốn nếu rút tiền sau 15 tháng:

Nếu bạn tham gia bảo hiểm với ý định rút vốn sau 15 tháng để mua đất, bạn chắc chắn sẽ chịu khoản lỗ rất lớn, bởi cơ chế phân bổ dòng tiền trong bảo hiểm nhân thọ:

• Chi phí ban đầu (Initial Fee): Trong những năm đầu tiên (đặc biệt năm 1 và năm 2), phần lớn số tiền bạn nộp vào sẽ bị trừ cho chi phí ban đầu (hoa hồng đại lý, chi phí thẩm định, phát hành hợp đồng). Tỷ lệ khấu trừ năm đầu có thể lên tới 60% – 85% phí cơ bản. Do đó, phần tiền thực tế được mang đi đầu tư là rất nhỏ.
• Phí hủy hợp đồng trước hạn: Hầu hết các hợp đồng bảo hiểm đều tính phí phạt rất cao (có thể lên tới 100% giá trị tài khoản cơ bản) nếu khách hàng hủy hợp đồng trong 2-3 năm đầu.
• Kết quả: Sau 15 tháng, nếu bạn làm thủ tục rút toàn bộ tiền để mua đất, số tiền bạn nhận về (Giá trị hoàn lại) có thể chỉ còn khoảng 10% – 30% tổng số tiền đã đóng, thậm chí bằng 0 nếu trừ hết các loại phí rủi ro và phí quản lý.

3. Lợi nhuận không được cam kết:

Mức sinh lời ‘kỳ vọng’ mà nhân viên tư vấn chia sẻ chỉ là con số dự phóng dựa trên kịch bản thị trường thuận lợi. Danh mục đầu tư của quỹ liên kết đơn vị phụ thuộc vào thị trường chứng khoán. Khách hàng là người chịu 100% rủi ro đầu tư, ngân hàng và công ty bảo hiểm không có nghĩa vụ bù lỗ.

Lời khuyên dành cho bạn:

Do dòng tiền của bạn mang tính chất ngắn hạn (15 tháng cần rút ra để mua đất), bạn tuyệt đối không nên chuyển sang mua bảo hiểm liên kết đầu tư. Hãy giữ nguyên kế hoạch mở sổ tiết kiệm hoặc gửi online trên app Techcombank để hưởng trọn vẹn lãi suất và bảo toàn 100% vốn gốc khi đáo hạn.

Chào bạn, đây là một câu hỏi rất thực tế và chạm đúng một trong những ưu điểm pháp lý vượt trội nhất của bảo hiểm nhân thọ so với các kênh tích lũy tài sản truyền thống như tiền gửi tiết kiệm ngân hàng hay bất động sản.

Câu trả lời ngắn gọn cho trường hợp của bạn là: Bạn HOÀN TOÀN KHÔNG CẦN chữ ký hay sự đồng ý của người anh cùng cha khác mẹ (hoặc bất kỳ đồng thừa kế nào khác) để nhận số tiền bảo hiểm tử vong từ Manulife.

Để bạn hiểu rõ bản chất và yên tâm chuẩn bị thủ tục, dưới đây là phân tích chi tiết dựa trên các quy định pháp luật hiện hành:

• Quyền lợi bảo hiểm không phải là di sản thừa kế (khi đã chỉ định người thụ hưởng): Theo quy định tại Điều 41 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022, số tiền bảo hiểm chi trả khi người được bảo hiểm tử vong sẽ được trả trực tiếp cho người thụ hưởng đã được chỉ định hợp pháp trong hợp đồng. Khoản tiền này phát sinh từ quan hệ hợp đồng dân sự song vụ giữa bên mua và doanh nghiệp bảo hiểm, xuất hiện sau thời điểm người được bảo hiểm qua đời, do đó không cấu thành di sản thừa kế của người đã khuất. Ngược lại, sổ tiết kiệm mở tại các ngân hàng như Vietcombank, BIDV… là tài sản thuộc quyền sở hữu của người gửi trước khi chết, nên bắt buộc phải tuân theo Luật Dân sự về chia di sản thừa kế (cần văn bản thỏa thuận phân chia di sản có chữ ký của toàn bộ hàng thừa kế thứ nhất).
• Hiệu lực tuyệt đối của việc chỉ định người thụ hưởng: Bố bạn với tư cách là Bên mua bảo hiểm/Người được bảo hiểm đã sử dụng quyền định đoạt hợp pháp khi chỉ định duy nhất bạn làm Người thụ hưởng. Trừ trường hợp người thụ hưởng có hành vi cố ý gây ra cái chết của người được bảo hiểm, Manulife có nghĩa vụ pháp lý phải chi trả đúng và đủ số tiền bồi thường cho bạn mà không có quyền yêu cầu văn bản khai nhận di sản hay chữ ký của các thành viên khác trong gia đình.
• Khi nào tiền bảo hiểm mới biến thành di sản thừa kế? Tiền bảo hiểm chỉ trở thành di sản thừa kế và áp dụng quy tắc phân chia thừa kế (cần chữ ký của mọi người thừa kế) trong hai trường hợp: (1) Hợp đồng không chỉ định người thụ hưởng; hoặc (2) Người thụ hưởng đã chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người được bảo hiểm mà bên mua chưa kịp chỉ định người thay thế. Do bạn còn sống và được ghi rõ tên, trường hợp này không áp dụng.

Hồ sơ và các bước bạn cần chuẩn bị nộp cho Manulife:

• Giấy chứng tử: Bản sao có công chứng hoặc trích lục khai tử của bố bạn.
• Hồ sơ y tế/Hồ sơ tai nạn: Bệnh án, giấy ra viện, hoặc biên bản tai nạn của cơ quan công an (nếu bố mất do tai nạn).
• Hợp đồng bảo hiểm: Bộ hợp đồng gốc (nếu làm mất có thể làm đơn cam kết theo mẫu của công ty).
• Giấy tờ tùy thân của bạn: CCCD gắn chip trùng khớp với thông tin người thụ hưởng ghi trên hợp đồng.
• Giấy yêu cầu giải quyết quyền lợi bảo hiểm: Điền đầy đủ thông tin theo mẫu của Manulife.

Bạn có thể mang trực tiếp bộ hồ sơ này ra các trung tâm dịch vụ khách hàng của Manulife hoặc liên hệ tư vấn viên phục vụ hợp đồng để nộp. Công ty bảo hiểm sẽ thẩm định và giải ngân trực tiếp vào tài khoản ngân hàng chính chủ của bạn mà bên thứ ba không có quyền can thiệp hay phong tỏa.

Chào bạn, cảm giác hoang mang của bạn là tâm lý rất phổ biến ở những khách hàng tham gia bảo hiểm liên kết đầu tư (ILP) khi kiểm tra tài khoản trong 3 năm đầu. Bạn hoàn toàn có thể yên tâm rằng công ty bảo hiểm không lừa đảo hay tính sai, mà đây là cơ chế vận hành đặc thù của sản phẩm bảo hiểm nhân thọ.

1. Tại sao đóng 60 triệu nhưng tài khoản chỉ còn hơn 10 triệu?

Trong sản phẩm bảo hiểm liên kết đơn vị của Manulife, tiền bạn đóng vào không được mang đi đầu tư toàn bộ ngay từ đầu, mà phải khấu trừ các khoản phí rất nặng trong những năm đầu:

• Phí ban đầu (Initial Fee): Đây là nguyên nhân lớn nhất. Năm thứ nhất, phí ban đầu có thể chiếm từ 60% – 85% phí đóng cơ bản; năm thứ hai chiếm khoảng 30% – 45%; năm thứ ba giảm xuống 10% – 20% và từ năm thứ 4 trở đi thường chỉ còn 0% – 2%. Nghĩa là trong 60 triệu bạn đóng 2 năm qua, đã có khoảng 35 – 40 triệu bị trừ cho phí ban đầu (dùng để trả hoa hồng đại lý, chi phí phát hành, thẩm định…).
• Phí bảo hiểm rủi ro (COI) và Phí quản lý hợp đồng: Mỗi tháng, hệ thống tự động bán bớt các chứng chỉ quỹ trong tài khoản để thu khoản phí này nhằm duy trì quyền lợi bảo vệ sinh mạng và các quyền lợi bổ trợ (thẻ sức khỏe, bệnh hiểm nghèo…).
• Biến động thị trường: Phần tiền còn lại sau khi trừ phí mới thực sự được mua các chứng chỉ quỹ (cổ phiếu, trái phiếu). Nếu thị trường tài chính 2 năm qua sụt giảm, giá trị đơn vị quỹ giảm cũng khiến giá trị tài khoản co lại.

2. Bạn nên làm gì ở thời điểm đóng phí năm thứ 3?

• Tuyệt đối không nên hủy hợp đồng ngay lúc này: Nếu bạn làm thủ tục hủy vào năm thứ 2, bạn không chỉ mất trắng 50 triệu tiền phí ban đầu đã trừ mà còn mất toàn bộ quyền lợi bảo vệ sức khỏe và tính mạng đang có. Đây là thời điểm chịu thiệt hại tài chính lớn nhất.
• Kiên trì vượt qua ‘điểm trũng’ phí ban đầu: Từ năm thứ 4 trở đi, gần như 100% số tiền bạn đóng vào sẽ được đem đi mua đơn vị quỹ để tích lũy và hưởng lãi kép. Khi đó, giá trị tài khoản mới bắt đầu tăng trưởng rõ rệt.
• Cân nhắc tái cơ cấu hợp đồng: Kiểm tra lại xem trong 30 triệu/năm có bao gồm các gói bảo hiểm bổ trợ (rơi phí hàng năm) không cần thiết hay không. Bạn có thể yêu cầu Manulife giảm bớt các quyền lợi phụ hoặc hạ nhẹ số tiền bảo hiểm chính để giảm phí rủi ro hàng tháng, giúp dòng tiền chảy vào phần tích lũy nhiều hơn.
• Tận dụng thời gian gia hạn đóng phí: Hợp đồng luôn có 60 ngày ân hạn kể từ ngày đến hạn đóng phí năm 3. Bạn hãy liên hệ trực tiếp tổng đài của Manulife hoặc đến chi nhánh để nhờ chuyên viên tính toán bảng minh họa dòng tiền thực tế các năm tiếp theo trước khi ra quyết định cuối cùng.