Thấy các ngân hàng đang hạ lãi suất cho vay mua nhà, em vừa nộp hồ sơ vay 1,5 tỷ đồng tại BIDV để mua một căn chung cư đã có sổ. Khi thẩm định xong và chuẩn bị ký hợp đồng tín dụng, bạn cán bộ tín dụng thông báo em phải thanh toán 2 khoản bảo hiểm: thứ nhất là bảo hiểm cháy nổ căn hộ chung cư (khoảng hơn 1 triệu/năm), thứ hai là bảo hiểm người vay vốn (gói BIC Bình An của Bảo hiểm BIDV) đóng 1 lần khoảng 18 triệu cho toàn bộ thời hạn vay. Em muốn hỏi các chuyên gia: Luật pháp có bắt buộc người đi vay phải mua cả 2 loại này không? Ngân hàng làm vậy có đúng quy định cấm ép mua bảo hiểm hiện nay không? Và nếu mua gói bảo hiểm người vay thì người thụ hưởng là ngân hàng hay người nhà của em, quyền lợi thực tế nhận lại là gì?
Chào bạn, câu hỏi của bạn chạm đúng băn khoăn của rất nhiều người đi vay mua bất động sản trong giai đoạn lãi suất ưu đãi hiện nay. Để bạn hiểu rõ bản chất và có quyết định tối ưu, chúng ta cần bóc tách rành mạch hai loại bảo hiểm này theo góc độ pháp lý và lợi ích thực tế:
Căn cứ theo Nghị định 136/2020/NĐ-CP và Nghị định 97/2021/NĐ-CP, nhà chung cư là cơ sở thuộc diện quản lý về phòng cháy chữa cháy và bắt buộc phải mua bảo hiểm cháy, nổ. Khi bạn đem căn hộ thế chấp cho BIDV để làm tài sản bảo đảm, ngân hàng đóng vai trò là bên nhận thế chấp. Để tránh rủi ro tài sản bảo đảm bị phá hủy do hỏa hoạn dẫn đến mất khả năng thu hồi vốn, ngân hàng hoàn toàn có quyền và có nghĩa vụ pháp lý yêu cầu bạn mua bảo hiểm cháy nổ và chuyển quyền thụ hưởng bồi thường về ngân hàng cho đến khi tất toán nợ. Mức phí này thường rất nhỏ (dao động 0,05% – 0,1%/giá trị xây dựng căn hộ/năm) và bạn bắt buộc phải duy trì hàng năm.
Theo Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi (có hiệu lực từ 01/07/2024) và chỉ thị của Ngân hàng Nhà nước, việc ép buộc khách hàng mua bảo hiểm không bắt buộc như một điều kiện tiên quyết để giải ngân vốn là hành vi bị nghiêm cấm. Do đó, về mặt pháp lý, bạn hoàn toàn có quyền từ chối mua gói bảo hiểm này.
Tuy nhiên, trên thực tế, các ngân hàng thường xem đây là điểm cộng tín dụng (credit scoring). Khách hàng có bảo hiểm khoản vay thường được ưu đãi lãi suất sâu hơn (thấp hơn từ 0,3% – 0,5%/năm) hoặc được phê duyệt hạn mức tối đa dễ dàng hơn vì giảm thiểu rủi ro nợ xấu cho phía nhà băng.
Nhiều người lầm tưởng mua bảo hiểm này chỉ “béo ngân hàng”. Bản chất gói bảo hiểm tín dụng người vay như BIC Bình An chính là bảo vệ bạn và gia đình trước biến cố rủi ro lớn nhất (tử vong hoặc thương tật toàn bộ vĩnh viễn):
Lời khuyên dành cho bạn: Với bảo hiểm cháy nổ, bạn nên thanh toán theo đúng thủ tục. Với bảo hiểm người vay BIC, hãy tính toán bài toán kinh tế: Lấy khoản tiền lãi được giảm trừ trong suốt thời gian vay so với chi phí 18 triệu bỏ ra. Nếu khoản lãi tiết kiệm được lớn hơn hoặc tương đương tiền phí, bạn nên tham gia vì nó vừa giúp hồ sơ giải ngân nhanh, vừa đóng vai trò như một hợp đồng bảo hiểm nhân thọ giải phóng hoàn toàn gánh nặng nợ nần cho người thân nếu có điều không may xảy ra.