Đọc tin NHNN yêu cầu định giá lại tài sản bảo đảm: Vay thế chấp nhà tại VietinBank có bắt buộc mua bảo hiểm cháy nổ suốt thời gian vay không?

Chào bạn, thắc mắc của bạn rất phổ biến đối với khách hàng đang có dư nợ vay mua nhà hoặc thế chấp bất động sản tại các tổ chức tín dụng. Dưới đây là phân tích chi tiết theo quy định pháp luật và thông lệ ngân hàng hiện hành:

1. Việc duy trì bảo hiểm cháy nổ có bắt buộc trong suốt thời gian vay không?

Câu trả lời là BẮT BUỘC vì hai lý do:

• Căn cứ pháp lý: Theo Nghị định 136/2020/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 50/2024/NĐ-CP), nhà chung cư, nhà tập thể thuộc danh mục cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ bắt buộc phải tham gia bảo hiểm cháy nổ.
• Căn cứ hợp đồng tín dụng: Trong hợp đồng thế chấp tài sản ký với VietinBank luôn có điều khoản cam kết: Bên vay phải duy trì bảo hiểm vật chất/cháy nổ cho tài sản bảo đảm trong suốt thời gian vay vốn, đồng thời chỉ định ngân hàng là bên thụ hưởng đầu tiên nếu xảy ra sự kiện rủi ro (nhằm bảo toàn vốn vay của ngân hàng). Nếu bạn không nộp giấy chứng nhận bảo hiểm tái tục, ngân hàng có quyền phạt vi phạm hợp đồng hoặc tự trích tài khoản của bạn để mua theo biểu phí quy định.

Về vấn đề định giá lại tài sản: Giá trị tính phí bảo hiểm căn hộ chung cư chỉ dựa trên giá trị phần xây dựng/tái thiết công trình (suất vốn đầu tư xây dựng do Bộ Xây dựng công bố nhân với diện tích sàn), hoàn toàn không tính giá trị quyền sử dụng đất hay yếu tố đầu cơ thị trường. Do đó, việc NHNN yêu cầu định giá lại tài sản thế chấp chủ yếu tác động đến hạn mức tín dụng và tỷ lệ an toàn vốn (LTV) của ngân hàng, ít khi làm giảm số tiền bảo hiểm tối thiểu bắt buộc đối với công trình xây dựng.

2. Có bắt buộc mua qua ngân hàng hay được tự mua bên ngoài (Bảo Việt, PVI…)?

Theo Luật Kinh doanh bảo hiểm số 08/2022/QH15 và các chỉ thị từ Ngân hàng Nhà nước, các ngân hàng không được phép ép buộc khách hàng phải mua sản phẩm bảo hiểm của một công ty cụ thể hay mua độc quyền qua ngân hàng.

Bạn hoàn toàn có quyền chủ động mua bảo hiểm cháy nổ từ các doanh nghiệp bảo hiểm uy tín trên thị trường như Bảo hiểm Bảo Việt, PVI… để hưởng mức phí ưu đãi hoặc chính sách chăm sóc tốt hơn. Tuy nhiên, khi tự mua ngoài, bạn phải đáp ứng các điều kiện sau để VietinBank chấp thuận:

• Thông tin người thụ hưởng: Giấy chứng nhận bảo hiểm phải ghi rõ Người thụ hưởng số 1 (First Beneficiary) là Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam (VietinBank) – Chi nhánh quản lý khoản vay của bạn.
• Phạm vi bảo hiểm: Phải bao gồm các điều kiện rủi ro cháy, nổ bắt buộc và số tiền bảo hiểm không thấp hơn mức ngân hàng yêu cầu (thông thường bằng giá trị công trình xây dựng được phê duyệt ban đầu hoặc tối thiểu bằng dư nợ gốc còn lại).
• Thời gian nộp: Bạn nên chủ động mua và nộp bản gốc hợp đồng, giấy chứng nhận bảo hiểm cùng hóa đơn GTGT cho VietinBank trước khi gói cũ hết hạn khoảng 15 – 30 ngày để bộ phận quản trị rủi ro kịp thời thẩm định và cập nhật lên hệ thống.

Tóm lại, bạn nên liên hệ trực tiếp với cán bộ tín dụng phụ trách để xin văn bản hướng dẫn về tiêu chí bảo hiểm tài sản bảo đảm, sau đó liên hệ các đơn vị bảo hiểm uy tín bên ngoài để so sánh biểu phí trước khi ra quyết định.