Chào bạn, tâm lý bất an của bạn là điều rất dễ hiểu. Việc khối ngoại liên tục bán ròng quy mô lớn (hàng nghìn tỷ đồng mỗi tuần) trên sàn HoSE thời gian qua luôn là một trong những áp lực tâm lý nặng nề nhất đối với các nhà đầu tư cá nhân. Tuy nhiên, để đưa ra quyết định có nên “bán tháo theo khối ngoại” hay không, bạn cần nhìn nhận bản chất sự việc một cách khách quan qua các góc độ sau:

• 1. Động cơ thực sự đằng sau làn sóng bán ròng của khối ngoại:
  • Chênh lệch lãi suất và áp lực tỷ giá: Lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vẫn neo ở mức cao, khiến đồng USD mạnh lên so với VND. Khi đồng nội tệ mất giá, lợi nhuận quy đổi về ngoại tệ của các quỹ ngoại bị bào mòn, buộc họ phải cơ cấu lại danh mục để hồi hương dòng vốn về các tài sản phi rủi ro bằng USD.
  • Dòng tiền toàn cầu dịch chuyển: Năm vừa qua, dòng tiền lớn trên thế giới có xu hướng tập trung mạnh vào các thị trường phát triển hoặc những thị trường hưởng lợi từ làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) và bán dẫn (như Mỹ, Đài Loan, Ấn Độ). Do đó, các quỹ ngoại chủ động rút bớt tỷ trọng ở thị trường cận biên/mới nổi (như Việt Nam) để phân bổ sang các khu vực có tỷ suất sinh lời vượt trội hơn trong ngắn hạn.
  • Hiện tượng rút vốn từ các quỹ ETF: Một phần lớn lượng bán ròng đến từ việc các nhà đầu tư nước ngoài chứng chỉ quỹ (chẳng hạn như Fubon FTSE hay các quỹ ETF khu vực) chủ động rút vốn, buộc ban điều hành quỹ phải bán thụ động cổ phiếu cơ sở theo danh mục.
• 2. Bán ròng có đồng nghĩa với việc thị trường sắp khủng hoảng?
  Câu trả lời là Không. Khối ngoại hiện chỉ chiếm khoảng 8% – 12% tổng giá trị giao dịch toàn thị trường; dòng tiền của nhà đầu tư cá nhân trong nước mới là lực lượng chiếm áp đảo (trên 80%). Thực tế lịch sử năm 2020 – 2021 chứng kiến khối ngoại bán ròng kỷ lục hàng chục nghìn tỷ đồng, nhưng VN-Index vẫn lập đỉnh lịch sử nhờ dòng tiền nội hấp thụ toàn bộ. Khối ngoại bán không phải vì doanh nghiệp Việt Nam suy thoái, mà chủ yếu do chiến lược phân bổ tài sản vĩ mô của họ.
• 3. Chiến lược ứng biến cho tài khoản đang lỗ nhẹ 7%:
  • Không bán tháo theo cảm xúc: Việc bán tháo ồ ạt chỉ vì nhìn thấy chỉ số “khối ngoại bán ròng” trên app giao dịch rất dễ khiến bạn bán đúng đáy. Khối ngoại thường bán ròng bằng các lệnh thỏa thuận hoặc bán rải rác ở các nhóm cổ phiếu trụ vốn hóa lớn (Bluechips) như ngân hàng, thép, bán lẻ.
  • Rà soát lại chất lượng danh mục: Cổ phiếu bạn đang nắm giữ thuộc nhóm ngành nào? Nếu đó là doanh nghiệp đầu ngành, nội tại tốt, kết quả kinh doanh quý đang hồi phục và tỷ lệ nợ vay an toàn, bạn hoàn toàn có thể an tâm nắm giữ dài hạn. Ngược lại, nếu đang nắm các mã đầu cơ, không có câu chuyện tăng trưởng và dùng margin cao, hãy hạ bớt tỷ trọng để đưa tài khoản về mức an toàn.
  • Chiến lược tích sản chọn lọc: Những nhịp xả ròng của khối ngoại vô tình đè giá nhiều cổ phiếu chất lượng về vùng định giá P/E, P/B rất hấp dẫn. Thay vì hoảng loạn, nhà đầu tư có sẵn lượng tiền mặt có thể giải ngân từng phần (DCA) vào các doanh nghiệp hưởng lợi từ chính sách thúc đẩy đầu tư công, xuất khẩu hoặc nhóm cổ phiếu kỳ vọng được nâng hạng thị trường.

Tóm lại, bạn nên bình tĩnh quan sát bức tranh vĩ mô tổng thể thay vì để hành động cơ cấu danh mục mang tính kỹ thuật của khối ngoại chi phối tâm lý đầu tư của mình.