Không nộp tiền thực hiện quyền mua cổ phiếu phát hành thêm trên TCBS có bị thiệt không?

Chào bạn, đây là thắc mắc rất phổ biến của nhiều nhà đầu tư khi lần đầu đối diện với sự kiện quyền mua cổ phiếu phát hành thêm. Dưới đây là phân tích chi tiết về bản chất tài chính và phương án xử lý tối ưu cho bạn.

1. Bạn có bị thiệt hại tài chính nếu không nộp tiền mua không?

Câu trả lời ngắn gọn là CÓ, bạn chắc chắn bị thiệt hại (hiện tượng pha loãng giá) nếu giữ cổ phiếu qua ngày Giao dịch không hưởng quyền (GDKHQ) mà sau đó lại bỏ không thực hiện quyền mua.

• Cơ chế điều chỉnh giá: Vào ngày GDKHQ, Sở Giao dịch Chứng khoán sẽ tự động điều chỉnh giảm giá tham chiếu của cổ phiếu theo công thức bình quân gia quyền. Mục đích là để vốn hóa doanh nghiệp trước và sau phát hành không đổi.
• Bị lỗ trên giấy tờ: Khi giá thị trường bị điều chỉnh giảm, tổng giá trị lượng cổ phiếu cũ bạn đang nắm giữ sẽ sụt giảm ngay tức thì. Phần sụt giảm đó thực chất được bù đắp bằng chính “quyền mua cổ phiếu với giá ưu đãi”. Nếu bạn không nộp tiền để nhận lượng cổ phiếu giá rẻ đó, bạn đã chịu sự sụt giảm thị giá mà không nhận lại bất kỳ phần bù đắp nào, dẫn đến giá trị tài sản ròng (NAV) bị hao hụt.

2. Hai giải pháp tốt nhất khi bạn không đủ tiền nộp mua

• Cách 1: Chuyển nhượng quyền mua (Bán quyền mua)
  Doanh nghiệp luôn cấp cho bạn một khoảng thời gian nhất định (thường từ 2 – 3 tuần) gọi là thời gian chuyển nhượng quyền mua trước khi đến hạn chót nộp tiền. Trong thời gian này, bạn có thể chuyển nhượng mã quyền mua (thường hiển thị mã phụ trên app, ví dụ SSI– quyền mua) cho nhà đầu tư khác có nhu cầu. Số tiền bạn thu về từ việc bán quyền chính là khoản bù đắp cho phần thị giá bị sụt giảm trong ngày GDKHQ.
• Cách 2: Bán bớt cổ phiếu trước ngày GDKHQ
  Nếu bạn xác định không muốn nộp thêm tiền và cũng không muốn mất công tìm người mua quyền (vì thanh khoản thị trường quyền mua đôi khi khá thấp), cách an toàn nhất là chủ động bán toàn bộ hoặc một phần cổ phiếu trước ngày GDKHQ ít nhất 1 phiên giao dịch. Như vậy, bạn sẽ chốt lời/cắt lỗ theo giá thực tại mà không bị trừ giá kỹ thuật và không phải bận tâm về việc nộp tiền.

3. Hướng dẫn thao tác trên ứng dụng TCInvest (TCBS)

• Để chuyển nhượng quyền mua: Bạn vào app TCBS > mục Tiện ích > chọn Thực hiện quyền. Tại danh mục quyền mua hiện có, nếu tổ chức phát hành cho phép giao dịch nội bộ hoặc chuyển nhượng qua hệ thống công ty chứng khoán, bạn chọn nút Chuyển nhượng quyền, sau đó nhập thông tin số tài khoản người nhận và giá thỏa thuận. Bạn cũng có thể liên hệ tổng đài hoặc broker của TCBS để nhờ ghép lệnh chuyển nhượng.
• Trường hợp bạn xoay xở được tiền để mua: Hãy nạp tiền vào tiểu khoản thường trước ngày hết hạn nộp tiền khoảng 1-2 ngày làm việc, sau đó vào đúng mục Thực hiện quyền > chọn Đăng ký quyền mua > xác nhận OTP là hoàn tất. Lượng cổ phiếu mua thêm sẽ được hạch toán về tài khoản sau khoảng 1-2 tháng khi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước duyệt hồ sơ niêm yết bổ sung.

Tóm lại, tuyệt đối không nên giữ cổ phiếu qua ngày chốt quyền rồi để quyền mua tự động hết hạn, hãy cân nhắc bán trước ngày GDKHQ hoặc tìm cách chuyển nhượng quyền mua để bảo toàn vốn.