Giá cổ phiếu giảm sâu vào ngày GDKHQ trên TCBS: Vì sao tài sản hụt và có nên nộp tiền mua ưu đãi?

Chào bạn, đây là thắc mắc rất phổ biến của các nhà đầu tư mới khi lần đầu trải qua sự kiện doanh nghiệp tăng vốn thông qua phát hành quyền mua ưu đãi. Bạn hoàn toàn có thể yên tâm rằng tài sản của bạn không hề bị mất trắng, và TCBS cũng không tự ý can thiệp vào giá cổ phiếu.

Dưới đây là phân tích chi tiết để bạn hiểu rõ bản chất và đưa ra quyết định phù hợp:

1. Vì sao giá cổ phiếu bị điều chỉnh giảm vào ngày GDKHQ?

• Cơ chế điều chỉnh kỹ thuật của Sở Giao dịch: Theo quy định, vào ngày GDKHQ, Sở Giao dịch Chứng khoán (HoSE/HNX) sẽ tự động điều chỉnh giá tham chiếu của cổ phiếu dựa trên công thức bình quân gia quyền. Mục đích là để đảm bảo tổng vốn hóa thị trường của doanh nghiệp trước và sau thời điểm phát hành không bị bóp méo, đồng thời giữ công bằng giữa người mua trước và người mua sau ngày GDKHQ.
• Bản chất tài sản của bạn: Trước ngày GDKHQ, bạn có 2.000 cổ phiếu giá 24.000đ = 48.000.000đ. Sau điều chỉnh, giá tham chiếu về khoảng 19.330đ. Giá trị 2.000 cổ phiếu cũ tạm thời giảm xuống còn ~38.660.000đ (giảm ~9.340.000đ). Tuy nhiên, bạn được bù đắp bằng quyền mua 1.000 cổ phiếu mới với giá 10.000đ. Nếu bạn nộp 10 triệu đồng mua thêm, bạn sẽ có 3.000 cổ phiếu với tổng trị giá theo giá tham chiếu mới là 3.000 x 19.330đ ≈ 58.000.000đ (chính bằng 48 triệu vốn ban đầu + 10 triệu nộp thêm). Do hệ thống app TCBS chưa thể định giá ngay quyền mua này vào tổng NAV trước khi bạn thực hiện quyền, danh mục của bạn tạm thời hiển thị âm.

2. Có nên nộp tiền mua cổ phiếu ưu đãi hay không?

Quyết định này phụ thuộc vào 3 yếu tố cốt lõi:

• Rủi ro ‘giam vốn’ (Thanh khoản): Cổ phiếu phát hành thêm thường mất từ 1,5 đến 3 tháng mới hoàn tất thủ tục đăng ký niêm yết bổ sung và về tài khoản để giao dịch. Nếu thị trường biến động mạnh, bạn hoàn toàn không thể bán lượng cổ phiếu này để cắt lỗ.
• Triển vọng doanh nghiệp và độ hấp dẫn về giá: Giá mua ưu đãi là 10.000đ, trong khi thị giá sau điều chỉnh là ~19.300đ (biên an toàn gần 50%). Nếu doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt, sử dụng vốn huy động vào mục đích mở rộng kinh doanh minh bạch, đây là cơ hội tích lũy tài sản với giá vốn rẻ. Ngược lại, nếu doanh nghiệp ‘vẽ’ dự án, in giấy lấy tiền, bạn nên cẩn trọng.
• Áp lực tài chính cá nhân: Chỉ nên nộp tiền nếu đó là dòng tiền nhàn rỗi, không dùng margin (tiền vay) để nộp quyền mua.

3. Lời khuyên hành động trên app TCInvest:

Nếu không muốn nộp thêm tiền, bạn hãy kiểm tra xem cổ phiếu đó có cho phép chuyển nhượng quyền mua hay không (TCBS có tính năng chuyển nhượng quyền mua trên app). Bạn có thể bán quyền mua đó cho nhà đầu tư khác để gỡ lại phần giá trị thị giá bị sụt giảm thay vì để quyền mua tự động hết hạn, dẫn đến việc mất trắng quyền lợi kinh tế.